X
تبلیغات
زولا

تاریخ ایران , ادبیات ، سیاست ، جامعه و فرهنگ

خسرو پرویز

*ﺧﺴﺮﻭ ﺩﻭﻡ* ﻧﺎﻣﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺭﻭﻣﯽ‌ﻫﺎ ﺑﻪ ﻭﯼ ﺩﺍﺩﻩ‌ﺍﻧﺪ. ﻣﻮﺭﺧﯿﻦ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﻭﯼ ﺭﺍ *ﺧﺴﺮﻭ ﭘﺮﻭﯾﺰ (ﺍﺑﺮﻭﯾﺰ)* ﮔﻔﺘﻪ‌ﺍﻧﺪ. ﺍﺯ ۵۹۰  ﺗﺎ ﺳﺎﻝ۶۲۸ ﻣﯿﻼ‌ﺩﯼ ، ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ  ﺑﻮﺩ. ﻭﯼ ﺑﻪ ﺟﺎﯼ ﭘﺪﺭ ﻫﺮﻣﺰ ﭼﻬﺎﺭﻡ ﺑﺮﺗﺨﺖ ﻧﺸﺴﺖ. ﻭ ﺩﺭ ﺍﺑﺘﺪﺍﯼ ﺑﻪ ﺗﺨﺖ ﻧﺸﺴﺘﻦ ﺑﺎ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﻬﺮﺍﻡ ﭼﻮﺑﯿﻦ  ﻣﻮﺍﺟﻪ ﺷﺪ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺷﮑﺴﺖ ﺍﺯ ﺳﭙﺎﻩ ﻭﯼ ﺑﻪ ﺭﻭﻡ ﮔﺮﯾﺨﺖ. ﻣﺪّﺗﯽ ﺑﻌﺪ ﺑﺎ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻗﯿﺼﺮ ﺭﻭﻡ ﻭ ﺑﺎ ﺳﭙﺎﻫﯽ ﮐﻪ ﻭﯼ ﺩﺭ ﺍﺧﺘﯿﺎﺭﺵ ﮔﺬﺍﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ ﺑﺮ ﺗﺨﺖ ﻧﺸﺴﺖ.[۳] ﺑﺮ ﺗﺨﺖ ﻧﺸﺴﺘﻦﻭﯾﺮﺍﯾﺶ ﻫﺮﻣﺰ ﭼﻬﺎﺭﻡ  ﭘﺪﺭ ﺧﺴﺮﻭ، ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺴﺘﻬﻢ  (ﺑﺴﻄﺎﻡ، ﺑﯿﺴﺘﺎﻡ، ﻭﯾﺴﺘﺎﺧﻢ) ﮐﻪ ﺍﺯ ﺩﻭﺩﻣﺎﻥ ﺑﺰﺭﮒ ﺍﺳﭙﺎﻫﺒﺪﺍﻥ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺍﯾﯽ ﺧﺴﺮﻭ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭ ﻣﯽ‌ﺭﻓﺖ، ﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﮔﺴﺘﻬﻢ ، ﺑﻨﺪﻭﯼ  (ﻭﻧﺪﻭﯼ)، ﺍﺯ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺧﻠﻊ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺍﻓﮑﻨﺪﻩ‌ﺷﺪ. ﻃﺒﺮﯼ  ﻧﻮﺷﺘﻪ‌ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻬﺮﺍﻡ ﭼﻮﺑﯿﻦ  ﺣﯿﻠﻪ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﻫﺮﻣﺰ ﭼﻬﺎﺭﻡ  ﭘﺪﺭ ﺧﺴﺮﻭ ﭘﺮﻭﯾﺰ، ﻣﯽ‌ﭘﻨﺪﺍﺷﺖ، ﺧﺴﺮﻭ ﺳﺮ ﺁﻥ ﺩﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﺑﺠﺎﯼ ﺍﻭ ﺷﺎﻩ ﺷﻮﺩ. ﺧﺴﺮﻭ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺯﻣﺎﻥ، ﺍﺯ ﺗﺮﺱ ﭘﺪﺭ ﺑﻪ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ  ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ، ﺷﺘﺎﺑﺎﻥ ﺑﻪ ﺗﯿﺴﻔﻮﻥ  ﺑﺎﺯ ﺁﻣﺪﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ۵۹۰  ﻣﯿﻼ‌ﺩﯼ، ﺗﺎﺝ ﺷﺎﻫﯽ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻧﻬﺎﺩ.[۴] ﺑﻬﺮﺍﻡ ﭼﻮﺑﯿﻦ  (ﺑﻬﺮﺍﻡ ﺷﺸﻢ)، ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺳﺮﺩﺍﺭﺍﻥ ﺍﺭﺗﺶ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺩﻭﺩﻣﺎﻥ ﻣﻬﺮﺍﻥ  (ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﻫﻔﺖ ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﻣﻤﺘﺎﺯ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ) ﺑﻮﺩ، ﺑﻪ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﺧﺴﺮﻭ ﺗﻦ ﺩﺭ ﻧﺪﺍﺩ ﻭ ﺧﻮﺩ ﺍﺩﻋﺎﯼ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻫﯽ ﮐﺮﺩ. ﺧﺴﺮﻭ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﺷﺪ ﺑﺎ ﻗﯿﺎﻡ ﺑﻬﺮﺍﻡ ﭼﻮﺑﯿﻦ  ﺑﻪ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﭙﺮﺩﺍﺯﺩ. ﻭﯼ ﻗﺸﻮﻧﯽ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻪ، ﺑﻪ ﺟﻨﮓ ﺍﻭ ﺭﻓﺖ ﺍﻣﺎ ﺷﮑﺴﺖ ﺧﻮﺭﺩﻩ ﻭ ﻣﺘﻮﺍﺭﯼ ﺷﺪ ﻭ ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩﯼ ﮐﻪ ﺳﭙﺎﻩ ﺑﻬﺮﺍﻡ، ﺍﻭ ﺭﺍ ﺗﻌﻘﯿﺐ ﻣﯽ‌ﮐﺮﺩﻧﺪ، ﺍﺯ ﺩﺟﻠﻪ ﻋﺒﻮﺭ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺍﻣﭙﺮﺍﺗﻮﺭ ﺭﻭﻡ ﻣﻮﺭﯾﮑﯿﻮﺱ  (ﻣﻮﺭﯾﺲ) ﭘﻨﺎﻫﻨﺪﻩ‌ﺷﺪ. ﺧﺴﺮﻭ ﺩﺭ ﺭﻭﻡ ﺑﺎ ﻗﯿﺼﺮ [[ﻣﻮﺭﯾﮑﯿﻮﺱa ]] ﺗﻮﺍﻓﻘﺎﺗﯽ ﮐﺮﺩ. ﺍﻣﭙﺮﺍﺗﻮﺭ ﻣﺰﺑﻮﺭ ﺣﺎﺿﺮ ﺷﺪ، ﺧﺴﺮﻭ ﺭﺍ ﭘﺴﺮ ﺧﻮﺩ ﺩﺍﻧﺴﺘﻪ، ﺍﺯ ﺍﻭ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺘﺨﺖ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺮﮔﺮﺩﺩ ﺑﺸﺮﻁ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺧﺴﺮﻭ ﺩﺭ ﺍﺯﺍﯼ ﺍﯾﻦ ﻫﻤﺮﺍﻫﯽ ﺍﺭﻣﻨﺴﺘﺎﻥ  ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﻗﻠﻌﻪ ﺩﺍﺭﺍ  ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﯿﺰﺍﻧﺲ  ﻭﺍﮔﺬﺍﺭ ﮐﻨﺪ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺧﺴﺮﻭ ﺑﺎ ﺳﭙﺎﻫﯽ ﮐﻪ ﻗﯿﺼﺮ ﺩﺭ ﺍﺧﺘﯿﺎﺭﺵ ﮔﺬﺍﺷﺖ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ. ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺑﻬﺮﺍﻡ ﭼﻮﺑﯿﻦ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺷﮑﺴﺖ ﺩﺍﺩﻥ ﺧﺴﺮﻭ ﻭﺍﺭﺩﺗﯿﺴﻔﻮﻥ  ﺷﺪﻩ، ﺑﻪ ﺗﺨﺖ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﻭ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺧﻮﺩ ﺳﮑﻪ ﺯﺩﻩ ﺑﻮﺩ. ﺑﺎ ﻫﻤﯿﺎﺭﯼ ﻧﺠﺒﺎﯼ ﺗﯿﺴﻔﻮﻥ  ﻭ ﺗﻌﺪﺍﺩﯼ ﺍﺯ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ﺍﻫﻞ ﺍﺭﻣﻨﺴﺘﺎﻥ  ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﺴﺮﻭ ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ، ﺧﺴﺮﻭ ﺩﺭ ﺣﻮﺍﻟﯽ ﮔﻨﺰﮎ  ﺁﺫﺭﺁﺑﺎﺩﮔﺎﻥ  ﺑﺎ ﺑﻬﺮﺍﻡ ﻭﺍﺭﺩ ﺟﻨﮓ ﺷﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺷﮑﺴﺖ ﺩﺍﺩ ﻭ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺑﺮ ﺗﺨﺖ ﺷﺎﻫﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻧﺸﺴﺖ. ﺑﻬﺮﺍﻡ ﺑﻪ ﺗﺮﮐﺎﻥ  ﭘﻨﺎﻩ ﺑﺮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺑﻠﺦ  ﺳﺎﮐﻦ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﺷﻬﺮ ﻧﯿﺰ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ. ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺧﺴﺮﻭ ﺑﻪ ﺳﻠﻄﻨﺖ، ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ۵۹۱ ﻣﯿﻼ‌ﺩﯼ ﺑﻪ ﻭﻗﻮﻉ ﭘﯿﻮﺳﺖ.[۵]  ﻣﻮﺑﺪﺍﻥ ﺍﺯ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺧﺴﺮﻭ ﺑﻪ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﭼﻨﺪﺍﻥ ﺷﺎﺩﻣﺎﻥ ﻧﺸﺪﻧﺪ ﭼﺮﺍ ﮐﻪ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﻗﺎﻣﺖ ﺩﺭ ﺭﻭﻡ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪﻩ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺴﯿﺤﯿﺖ ﺩﻟﺒﺴﺘﮕﯽ ﭘﯿﺪﺍ ﮐﻨﺪ ﺍﻓﺰﻭﻥ ﺑﺮ ﺍﯾﻦ ﻫﻤﺴﺮ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻩ ﻭﯼ ﺷﯿﺮﯾﻦ ﻧﯿﺰ ﻣﺴﯿﺤﯽ ﺑﻮﺩ. [۶] ﺟﻨﮓ‌ﻫﺎﯼ ﺧﺴﺮﻭ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﺑﺎ ﺭﻭﻡﻭﯾﺮﺍﯾﺶ ﻧﻮﺷﺘﺎﺭ ﺍﺻﻠﯽ: ﺟﻨﮓ ﺳﺎﺳﺎﻧﯿﺎﻥ ﻭ ﺭﻭﻡ ﺷﺮﻗﯽ (۶۲۸–۶۰۲) ﺍﯾﻦ ﺟﻨﮓ‌ﻫﺎ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ۶۰۲ ﺗﺎ ۶۲۷ ﻣﯿﻼ‌ﺩﯼ، ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﺑﻤﺪﺕ ﺑﯿﺴﺖ ﺳﺎﻝ، ﺍﻣﺘﺪﺍﺩ ﺩﺍﺷﺖ. ﮐﯿﻔﯿﺎﺕ ﺁﻥ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﻗﺮﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺗﺎ ﻭﻗﺘﯽ ﻣﻮﺭﯾﮑﯿﻮﺱ ﺍﻣﭙﺮﺍﺗﻮﺭ ﺭﻭﻡ ﺑﻮﺩ، ﺭﻭﺍﺑﻂ ﻣﺎﺑﯿﻦ ﺩﻭ ﺩﺭﺑﺎﺭ، ﮐﺎﻣﻼ‌ً ﺻﻤﯿﻤﺎﻧﻪ ﺑﻮﺩ ﻭﻟﯽ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ۶۰۲ ﻣﯿﻼ‌ﺩﯼ ﻣﻮﺭﯾﮑﯿﻮﺱ  ﺑﺪﺳﺖ ﻓﻮﮐﺎﺱ  ﺍﻣﭙﺮﺍﺗﻮﺭ ﺑﻌﺪﯼﺑﯿﺰﺍﻧﺲ  ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ. ﺧﺴﺮﻭ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻓﻮﮐﺎﺱ  ﺭﺍ ﺑﺮﺳﻤﯿﺖ ﻧﺸﻨﺎﺧﺖ. ﺟﻨﮓ ﻣﺎﺑﯿﻦ ﺩﻭﻟﺘﯿﻦ ﺷﺮﻭﻉ ﺷﺪ. ﺧﺴﺮﻭ ﺑﺎ ﻟﺸﮑﺮﯼ ﻭﺍﺭﺩ ﺑﯿﻦ ﺍﻟﻨﻬﺮﯾﻦ ﺷﺪ ﻭ ﻗﻠﻌﻪ ﺩﺍﺭﺍ  ﺭﺍ ﻣﺤﺎﺻﺮﻩ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺳﻪ ﻣﺎﻩ ﺁﻧﺮﺍ ﮔﺮﻓﺖ. ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻗﺸﻮﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﺯ ﻓﺮﺍﺕ  ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻭ ﺳﺎﯾﺮ ﺷﻬﺮﻫﺎﯼ ﺭﻭﻣﯽ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﻧﺰﺩﯾﮑﯽ ﺑﯿﺮﻭﺕ  ﺍﻣﺮﻭﺯﯼ ﺗﺎﺧﺖ. ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺩﯾﮕﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺍﺭﻣﻨﺴﺘﺎﻥ  ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺁﺳﯿﺎﯼ ﺻﻐﯿﺮ  ﺑﻘﺪﺭﯼ ﭘﯿﺶ ﺭﻓﺖ ﮐﻪ ﺍﻫﺎﻟﯽ ﻗﺴﻄﻨﻄﻨﯿﻪ  ﻣﻀﻄﺮﺏ ﺷﺪﻧﺪ. ﺍﻭﺿﺎﻉ ﺩﻭﻟﺖ ﺭﻭﻡ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺯﻣﺎﻥ ﻗﺮﯾﻦ ﻫﺮﺝ ﻭ ﻣﺮﺝ ﺑﻮﺩ. ﻓﻮﮐﺎﺱ  ﮐﻪ ﺗﺨﺖ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺭﺍ ﻏﺼﺐ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ، ﻧﺘﻮﺍﻧﺴﺖ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺘﻮﺣﺎﺕ ﺧﺴﺮﻭ ﮐﺎﺭﯼ ﺑﮑﻨﺪ. ﻓﺸﺎﺭ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‌ﻫﺎ ﺑﺎﻋﺚ ﻭﺣﺸﺖ ﻭ ﺍﺿﻄﺮﺍﺏ ﺩﺭ ﻣﻤﺎﻟﮏ ﺭﻭﻡ ﺷﺮﻗﯽ ﺷﺪﻩ، ﺑﺤﺮﺍﻧﯽ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺁﻥ ﻫﺮﺍﮐﻠﯿﻮﺱ  ﮐﻪ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﻫﺮﻗﻞ  ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺍﺳﺖ، ﺍﺯ ﮐﺎﺭﺗﺎﮊ  ﺑﺎ ﮐﺸﺘﯽ‌ﻫﺎﯾﯽ ﺑﻪﻗﺴﻄﻨﻄﻨﯿﻪ  ﺁﻣﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ۶۱۰ ﻣﯿﻼ‌ﺩﯼ  ﺑﺎ ﻫﻤﺮﺍﻫﯽ ﻣﺮﺩﻡ ﺯﻣﺎﻡ ﺍﻣﻮﺭ ﺭﺍ ﺑﺪﺳﺖ ﮔﺮﻓﺖ. ﺗﺼﻮﯾﺮﯼ ﺍﺯ ﺻﻠﯿﺐ ﺭﺍﺳﺘﯿﻦ  ﮐﻪ ﺩﺭ ﮐﻠﯿﺴﺎﯼ ﻣﻘﺒﺮﻩ ﻣﻘﺪﺱ  ﺩﺭ ﺍﻭﺭﺷﻠﯿﻢ  ﻧﮕﻬﺪﺍﺭﯼ ﻣﯽ‌ﺷﻮﺩ. ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺩﯾﮕﺮ ﺧﺴﺮﻭ ﺑﻪ ﺟﻬﺎﻧﮕﯿﺮﯼ ﺧﻮﺩ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺩﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ۶۱۱ ﻣﯿﻼ‌ﺩﯼ ﺑﻪ ﺷﺎﻣﺎﺕ  ﺗﺎﺧﺖ ﻭ ﺩﻣﺸﻖ  ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺘﻪ، ﻏﺎﺭﺕ ﮐﺮﺩ. ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ۶۱۴ ﻣﯿﻼ‌ﺩﯼ  ﺳﭙﺎﻩ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻋﺎﺯﻡ ﺍﻭﺭﺷﻠﯿﻢ  ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪﺑﯿﺖ ﺍﻟﻤﻘﺪﺱ  ﺭﺍ ﺗﺴﺨﯿﺮ ﮐﻨﻨﺪ. ﮐﻠﯿﺴﺎﻫﺎ ﻭ ﻣﻌﺎﺑﺪ ﺷﻬﺮ، ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺰﺍﺭ ﻣﻘﺪﺱ ﻋﯿﺴﯽ ﻣﺴﯿﺢ  ﺑﺎ ﺧﺎﮎ ﯾﮑﺴﺎﻥ ﺷﺪ ﻭ ﻗﻄﻌﻪ‌ﺍﯼ ﺍﺯ ﺻﻠﯿﺒﯽ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽ‌ﺷﻮﺩ ﻣﺴﯿﺢ  ﺑﺎ ﺁﻥ ﺑﻪ ﺻﻠﯿﺐ ﮐﺸﯿﺪﻩ‌ﺷﺪﻩ ﻭ ﺑﻨﺎﻡﺻﻠﯿﺐ ﺭﺍﺳﺘﯿﻦ  ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽ‌ﺷﻮﺩ، ﻫﻤﭽﻮﻥ ﻏﻨﯿﻤﺘﯽ ﻓﻮﻕ‌ﺍﻟﻌﺎﺩﻩ ﮔﺮﺍﻧﺒﻬﺎ ﺑﻪ ﺗﯿﺴﻔﻮﻥ  ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ‌ﺷﺪ.[۷] ﺧﺴﺮﻭ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﻓﺘﻮﺣﺎﺕ ﺧﻮﺩ ﺍﮐﺘﻔﺎ ﻧﮑﺮﺩﻩ، ﺷﻬﺮﺑﺮﺍﺯ  ﺭﺍ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺳﺮﺩﺍﺭﺍﻥ ﻧﺎﻣﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩ ﺑﺎ ﻗﺸﻮﻧﯽ ﺑﻄﺮﻑ ﻣﺼﺮ  ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﻭ ﺍﻭ ﺍﺯ ﮐﻮﯾﺮﯼ ﮐﻪ ﻣﺎﺑﯿﻦ ﺷﺎﻣﺎﺕ  ﻭ ﻣﺼﺮ  ﺣﺎﺋﻞ ﺍﺳﺖ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻭﺍﺭﺩ ﻣﺼﺮ ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ۶۱۶ ﻣﯿﻼ‌ﺩﯼ  ﺍﺳﮑﻨﺪﺭﯾﻪ  ﺭﺍ ﮐﻪ ﺷﻬﺮﯼ ﻧﺎﻣﯽ ﻭ ﺗﺠﺎﺭﺗﯽ ﺑﻮﺩ، ﮔﺮﻓﺖ. ﺍﯾﻦ ﻓﺘﺢ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ، ﺍﺛﺮ ﺑﺰﺭﮔﯽ ﺩﺭ ﻋﺎﻟﻢ ﺁﻥ ﺭﻭﺯﯼ ﮐﺮﺩ ﺯﯾﺮﺍ ﻣﺪﺕ ﻧﻪ ﻗﺮﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﻤﻠﮑﺖ ﻣﺼﺮ ﺍﺯ ﺗﺼﺮﻑ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺷﺎﻫﺎﻥ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺻﺪﺩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﺪﻭﺩ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﺤﺪﻭﺩ ﺯﻣﺎﻥ ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯽ  ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ. ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺩﯾﮕﺮ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ۶۱۷ ﻣﯿﻼ‌ﺩﯼ ، ﺷﺎﻫﯿﻦ  ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻧﺎﻣﯽ ﺩﯾﮕﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﺯ ﮐﺎﭘﺎﺩﻭﮐﯿﻪ  ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﻤﺎﻟﮏ ﺁﺳﯿﺎﯼ ﺻﻐﯿﺮ ﺭﺍ ﯾﮏ ﺑﯿﮏ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺑﻪ ﮐﺎﻟﺴﺪﻭﻥ  (ﮐﻮﯼ ﻗﺎﺿﯽ‌ﮐﻮﯼ ﺩﺭ ﺍﺳﺘﺎﻧﺒﻮﻝ  ﺍﻣﺮﻭﺯﯼ) ﻧﺰﺩﯾﮑﯽﻗﺴﻄﻨﻄﻨﯿﻪ  ﺭﺳﯿﺪ. ﻫﺮﺍﮐﻠﯿﻮﺱ  ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺯﻣﺎﻥ ﺑﺎ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﻣﻼ‌ﻗﺎﺗﯽ ﮐﺮﺩﻩ، ﺳﻔﯿﺮﯼ ﻧﺰﺩ ﺧﺴﺮﻭ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺬﺍﮐﺮﺍﺕ ﺻﻠﺢ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ ﺷﺪ ﻭﻟﯽ ﻣﺬﺍﮐﺮﺍﺕ ﺑﺠﺎﯾﯽ ﻧﺮﺳﯿﺪ. ﺧﺴﺮﻭ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺬﺍﮐﺮﺍﺕ ﺻﻠﺢ ﺣﺎﺿﺮ ﻧﺸﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺳﻔﯿﺮ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺣﺒﺲ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻪ، ﺗﻬﺪﯾﺪ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﮐﺮﺩ. ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﮐﺎﻟﺴﺪﻭﻥ  ﺑﺰﻭﺩﯼ ﺗﻮﺳﻂ ﻗﺸﻮﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺗﺴﺨﯿﺮ ﺷﺪ ﻭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﺑﻪ ﺣﺪﻭﺩ ﺯﻣﺎﻥ ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯽ ﺭﺳﯿﺪ.[۸] ﺑﺮﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻦ ﺩﻭﺩﻣﺎﻥ ﻟﺨﻤﯽ‌ﻫﺎ ﺩﺭ ﺣﯿﺮﻩ ﻭ ﺟﻨﮓ ﺫﻭﻗﺎﺭﻭﯾﺮﺍﯾﺶ ﻟﺨﻤﯽ‌ﻫﺎ  ﯾﺎ ﺑﻨﯽ‌ﻟﺨﻢ ﯾﺎ ﻣﻨﺎﺫﺭﻩ ﻧﺎﻡ ﺩﻭﺩﻣﺎﻧﯽ ﻋﺮﺏ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭ ﺳﺎﺳﺎﻧﯿﺎﻥ ﻭ ﻣﯿﺎﻥ ﺳﺪﻩ‌ﻫﺎﯼ ﺳﻮﻡ ﺗﺎ ﻫﻔﺘﻢ ﻣﯿﻼ‌ﺩﯼ، ﺑﺮ ﺣﯿﺮﻩ (ﺟﻨﻮﺏ ﻋﺮﺍﻕ) ﻓﺮﻣﺎﻥ ﻣﯽ‌ﺭﺍﻧﺪﻧﺪ. ﻟﺨﻤﯽ‌ﻫﺎ  ﭘﯿﺮﻭ ﺳﺎﺳﺎﻧﯿﺎﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ. ﻧﻌﻤﺎﻥ ﺳﻮﻡ  ﺁﺧﺮﯾﻦ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺩﻣﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺳﺮﭘﯿﭽﯽ ﺍﺯ ﺧﺴﺮﻭ، ﺑﺪﺳﺘﻮﺭ ﻭﯼ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺍﻓﮑﻨﺪﻩ‌ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ. ﺩﺭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻃﺒﺮﯼ  ﺁﻣﺪﻩ‌ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﻠﺖ ﻣﺒﺘﻼ‌ ﺷﺪﻥ ﺑﻪ ﻃﺎﻋﻮﻥ  ﺩﺭ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ. ﺧﺴﺮﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺮﮒ ﻧﻌﻤﺎﻥ، ﺍﯾﺎﺱ ﺑﻦ ﻃﺎﺋﯽ  ﺭﺍ ﻋﺎﻣﻞ ﺣﯿﺮﻩ  ﻭ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻭﻻ‌ﯾﺖ‌ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﻧﻌﻤﺎﻥ ﺑﻮﺩ، ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩ. ﻧﻌﻤﺎﻥ ﺳﻮﻡ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﻣﺮﮒ، ﺍﻣﻮﺍﻝ ﻭ ﺳﻼ‌ﺡ‌ﻫﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﺎﻧﯽ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩ ، ﺑﺰﺭﮒ ﻃﺎﯾﻔﻪٔ ﺷﯿﺒﺎﻧﯽ، (ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﻗﺒﯿﻠﻪ‌ﻫﺎﯼ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻭﺍﺋﻞ ) ﺳﭙﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ، ﺧﺴﺮﻭ ﺍﺯ ﻫﺎﻧﯽ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﻣﻮﺍﻝ ﻭ ﺳﻼ‌ﺡ‌ﻫﺎﯼ ﻧﻌﻤﺎﻥ ﺭﺍ ﭘﯿﺶ ﻭﯼ ﺑﻔﺮﺳﺘﺪ. ﻫﺎﻧﯽ ﺍﺑﺎ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﺮﺍﯼ ﺟﻨﮓ ﺁﻣﺎﺩﻩ‌ﺷﺪ. ﺣﻨﻈﻠﻪ  ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺟﻨﮓ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺳﺎﻻ‌ﺭ ﻃﺎﯾﻔﻪٔ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻭﺍﺋﻞ  ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﺪ. ﺍﯾﻦ ﺟﻨﮓ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺁﺑﮕﺎﻩ ﺫﻭﻗﺎﺭ ﮐﻪ ﻗﺒﺎﯾﻞ ﻋﺮﺏ ﺩﺭ ﻓﺼﻞ ﮔﺮﻣﺎ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺳﺎﮐﻦ ﻣﯽ‌ﺷﺪﻧﺪ، ﺩﺭ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺟﻨﮓ ﺫﻭﻗﺎﺭ  ﻣﻌﺮﻭﻑ‌ﺍﺳﺖ. ﺣﻨﻈﻠﻪ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺷﺮﻭﻉ ﻧﺒﺮﺩ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ، ﺑﺮﺍﯼ ﺩﻭ ﻫﻔﺘﻪ ﺁﺏ ﺫﺧﯿﺮﻩ ﮐﻨﻨﺪ. ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺟﻨﮓ ﻗﺸﻮﻥ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮﺍﯼ ﺩﻭ ﺭﻭﺯ، ﺁﺏ ﺁﺷﺎﻣﯿﺪﻧﯽ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺑﺎ ﻃﻮﻻ‌ﻧﯽ ﺷﺪﻥ ﻧﺒﺮﺩ ﻭ ﻋﺪﻡ ﺩﺳﺘﺮﺳﯽ ﺑﻪ ﺁﺏ ﺑﺎ ﺗﺸﻨﮕﯽ، ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﮔﺮﯾﺒﺎﻥ ﺷﺪﻧﺪ. ﺣﻤﻠﻪٔ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﯽ ﻋﺮﺑﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﮐﻤﯿﻦ ﮐﺮﺩﻩ‌ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﻫﺰﯾﻤﺖ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﯽ ﺩﻩ ﻫﺰﺍﺭ ﺳﭙﺎﻫﯽ ﻋﺮﺏ ﮐﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺳﭙﺎﻩ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺧﻮﯾﺸﺎﻭﻧﺪﯼ ﺑﺎ ﻗﺒﺎﯾﻞ ﺑﮑﺮ، ﺍﺯ ﻗﺒﻞ ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺗﻮﺍﻓﻖ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﻗﺼﺪ ﺟﻨﮕﯿﺪﻥ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ، ﺍﺯ ﻋﻮﺍﻣﻠﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺷﮑﺴﺖ ﺳﭙﺎﻫﯿﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ، ﺭﺍ ﺭﻗﻢ ﺯﺩ. ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺟﻨﮓ، ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﺳﭙﺎﻫﯿﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﯾﺎ ﺍﺯ ﺗﺸﻨﮕﯽ ﻭ ﯾﺎ ﺩﺭ ﺣﯿﻦ ﺟﻨﮓ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ. ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻋﺮﺏ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩٔ ﺟﻨﮓ ﺫﻭﻗﺎﺭ  ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﮔﻔﺘﻪ‌ﺍﻧﺪ. ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺩﻗﯿﻖ ﺍﯾﻦ ﺟﻨﮓ ﻣﺸﺨﺺ ﻧﯿﺴﺖ.[۹] ﺩﻭ ﺍﺗﺤﺎﺩ ﺑﺰﺭﮒ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺧﺴﺮﻭ ﭘﺮﻭﯾﺰﻭﯾﺮﺍﯾﺶ ﺗﺮﮐﺎﻥ  ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺳﺎﺳﺎﻧﯿﺎﻥ، ﺭﻓﺘﻪ ﺭﻓﺘﻪ، ﺑﻪ ﺩﻭ ﺧﺎﻗﺎﻧﺎﺕ ﺷﺮﻗﯽ ﻭ ﻏﺮﺑﯽ ﺑﺨﺶ ﺷﺪﻧﺪ. ﺧﺎﻗﺎﻧﺎﺕ ﺷﺮﻗﯽ ﺗﺮﮎ ﺑﺎ ﺍﻣﭙﺮﺍﺗﻮﺭﯼ ﭼﯿﻦ  ﺳﺮ ﺟﻨﮓ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﺧﺎﻗﺎﻧﺎﺕ ﻏﺮﺑﯽ ﺗﺮﮎ  ﺭﺍﻩ ﭘﯿﮑﺎﺭ ﺑﺎ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﭘﯿﺶ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ. ﺍﻧﺪﮐﯽ ﺑﻌﺪ ﺭﻗﺎﺑﺖ ﻭ ﺩﺷﻤﻨﯽ ﻣﯿﺎﻥ ﺩﻭ ﺧﺎﻗﺎﻧﺎﺕ ﺷﺮﻗﯽ ﻭ ﻏﺮﺑﯽ ﭘﺪﯾﺪ ﺁﻣﺪ. ﺍﻣﭙﺮﺍﺗﻮﺭﯼ ﭼﯿﻦ ﮐﻪ ﺧﺎﻗﺎﻧﺎﺕ ﺷﺮﻗﯽ ﺭﺍ ﺩﺷﻤﻨﯽ ﺧﻄﺮﻧﺎﮎ ﻣﯽ‌ﺷﻤﺮﺩ، ﺭﺍﻩ ﺍﺗﺤﺎﺩ ﺑﺎ ﺧﺎﻗﺎﻧﺎﺕ ﻏﺮﺑﯽ ﺗﺮﮎ  ﺭﺍ ﺩﺭ ﭘﯿﺶ ﮔﺮﻓﺖ. ﺑﺪﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺍﺗﺤﺎﺩ ﺳﻪ ﮔﺎﻧﻪٔ ﺑﺰﺭﮔﯽ ﺷﺎﻣﻞ ﺍﻣﭙﺮﺍﺗﻮﺭﯼ ﭼﯿﻦ، ﺧﺎﻗﺎﻧﺎﺕ ﻏﺮﺑﯽ ﺗﺮﮐﺎﻥ ﻭ ﺍﻣﭙﺮﺍﺗﻮﺭﯼ ﺑﯿﺰﺍﻧﺲ  ﺑﺮ ﺿﺪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﭘﺪﯾﺪ ﺁﻣﺪ. ﭼﻨﺪﯼ ﺑﻌﺪﺧﺰﺭﺍﻥ  ﺳﺎﮐﻦ ﮐﺮﺍﻧﻪ‌ﻫﺎﯼ ﻭﻟﮕﺎ  ﻭ ﺷﻤﺎﻝ ﺩﺭﯾﺎﯼ ﺧﺰﺭ  ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺳﻪ ﺩﻭﻟﺖ ﻧﺎﻣﺒﺮﺩﻩ ﭘﯿﻮﺳﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﺗﺤﺎﺩﯼ ﭼﻬﺎﺭ ﮔﺎﻧﻪ ﺑﺮ ﺿﺪ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻫﯽ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺩﺍﺩﻧﺪ. ﺩﻭﻟﺖ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﻧﯿﺰ ﮐﻮﺷﯿﺪ ﺗﺎ ﺑﺎ ﺍﺗﺤﺎﺩﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺩﺷﻤﻨﺎﻥ ﺑﺮﺧﯿﺰﺩ. ﻧﺨﺴﺖ ﺑﺎ ﺧﺎﻗﺎﻧﺎﺕ ﺷﺮﻗﯽ ﺗﺮﮎ ﺍﺗﺤﺎﺩ ﮐﺮﺩ ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺟﻠﻮﮔﯿﺮﯼ ﺍﺯ ﭘﯿﻮﺳﺘﻦ ﺍﺭﺩﻭﯼ ﺗﺮﮐﺎﻥ ﻭ ﺧﺰﺭﺍﻥ  ﺑﻪ ﻟﺸﮑﺮﯾﺎﻥ ﺑﯿﺰﺍﻧﺲ ﮐﻮﺷﯿﺪ، ﻣﺘﺤﺪﯼ ﺩﺭ ﻗﻔﻘﺎﺯ  ﺟﺴﺘﺠﻮ ﮐﻨﺪ. ﺍﯾﻦ ﻣﺘﺤﺪ، ﺁﻭﺍﺭﻫﺎ  ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻤﺎﻝ ﻗﻔﻘﺎﺯ  ﻣﯽ‌ﺯﯾﺴﺘﻨﺪ. ﺑﺪﯾﻦ ﺭﻭﺍﻝ ﺩﺭ ﯾﮏ ﺳﻮﯼ ﺍﻣﭙﺮﺍﺗﻮﺭﯼﭼﯿﻦ ، ﺧﺎﻗﺎﻧﺎﺕ ﻏﺮﺑﯽ ﺗﺮﮎ ، ﺧﺰﺭﺍﻥ  ﻭ ﺑﯿﺰﺍﻧﺲ  ﻣﺘﺤﺪﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺳﻮﯼ ﺩﯾﮕﺮ: ﺍﯾﺮﺍﻥ، ﺁﻭﺍﺭﻫﺎ  ﻭ ﺧﺎﻗﺎﻧﺎﺕ ﺷﺮﻗﯽ ﺗﺮﮎ ﻣﺘﺤﺪ ﮔﺸﺘﻨﺪ.[۱۰] ﺟﻨﮕﻬﺎﯼ ﻫﺮﻗﻞ ﺑﺎ ﺍﯾﺮﺍﻥﻭﯾﺮﺍﯾﺶ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﺑﯿﺰﺍﻧﺲ  ﭘﺲ ﺍﺯ ﺳﻘﻮﻁ ﮐﺎﻟﺴﺪﻭﻥ  ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺑﺪ ﺑﻮﺩ. ﺍﺯ ﯾﮑﻄﺮﻑ ﻓﺘﻮﺣﺎﺕ ﺍﯾﺮﺍﻥ، ﺑﺮﺍﯼ ﺭﻭﻡ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﻣﻤﻠﮑﺘﯽ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﮕﺬﺍﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺯﯾﺮﺍﺍﺭﻣﻨﺴﺘﺎﻥ ، ِ ﺷﻬﺮﻫﺎﯼ ﺭﻭﻣﯽ ﺩﺭ ﺑﯿﻦ‌ﺍﻟﻨﻬﺮﯾﻦ، ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻣﻤﺎﻟﮏ ﺁﺳﯿﺎﯼ ﺻﻐﯿﺮ ﻭ ﺷﺎﻣﺎﺕ ﻭ ﻓﻠﺴﻄﯿﻦ ﻭ ﻣﺼﺮ ﺩﺭ ﺗﺼﺮﻑ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩ. ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺩﯾﮕﺮ ﺧﻮﺩ ﻗﺴﻄﻨﻄﻨﯿﻪ ﻫﻢ ﻣﻮﺭﺩ ﺗﻬﺪﯾﺪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﻫﻢ ﺩﺭ ﺗﻬﺪﯾﺪ ﺁﻭﺍﺭﻫﺎ ﺑﻮﺩ. ﺍﻭﺿﺎﻉ ﺭﻭﻡ ﺑﻘﺪﺭﯼ ﺑﺪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻫﺮﻗﻞ ﺩﺭ ﺍﺑﺘﺪﺍ ﻣﯽ‌ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺍﺯ ﭘﺎﯾﺘﺨﺖ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﮐﺎﺭﺗﺎﮊ  ﺩﺭ ﺍﻓﺮﯾﻘﺎ ﺑﺮﮔﺮﺩﺩ ﻭﻟﯽ ﺭﻭﺣﺎﻧﯿﻮﻥ ﻭ ﻣﺮﺩﻡ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺯﻣﺎﻥ ﺑﺼﺪﺍ ﺩﺭﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﺎﻻ‌ﺧﺮﻩ ﺍﻭ ﺭﺍﺿﯽ ﺷﺪ ﺑﻤﺎﻧﺪ ﻭ ﻗﺮﺍﺭ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺧﺰﺍﺋﻦ ﻭ ﺩﺍﺭﺍﺋﯽ‌ﻫﺎﯼ ﮐﻠﯿﺴﺎﻫﺎ ﺑﻤﺼﺮﻑ ﺗﻬﯿﻪ ﺍﺭﺩﻭﮔﺎﻫﺎﯼ ﻧﻈﺎﻣﯽ ﻭ ﺟﻨﮕﯽ ﺑﺮﺳﺪ. ﺷﻮﺭ ﻭ ﻫﯿﺠﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻭﯾﺮﺍﻥ ﺷﺪﻥ ﺷﻬﺮ ﻣﻘﺪﺱ ﺍﻭﺭﺷﻠﯿﻢ  ﻭ ﺭﺑﻮﺩﻩ ﺷﺪﻥ ﺻﻠﯿﺐ ﺭﺍﺳﺘﯿﻦ  ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﮐﺎﺭﮔﺮ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﻭ ﺧﻮﺩ ﻣﺎﯾﻪٔ ﺩﻟﮕﺮﻣﯽ ﺍﻣﭙﺮﺍﺗﻮﺭ ﺷﮑﺴﺖ ﺧﻮﺭﺩﻩ ﮔﺮﺩﯾﺪ.[۱۱] ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ۶۲۲ ﻣﯿﻼ‌ﺩﯼ ﻫﺮﻗﻞ ﺩﺭ ﻧﺰﺩﯾﮑﯽ ﺍﺭﻣﻨﺴﺘﺎﻥ  ﺑﺎ ﺷﻬﺮﺑﺮﺍﺯ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ، ﺟﻨﮕﯽ ﮐﺮﺩ ﺑﻨﺎﻡ ﻧﺒﺮﺩ ﺍﯾﺴﻮﺱ (۶۲۲)  ﮐﻪ ﺑﻪ ﻓﺘﺢ ﺭﻭﻣﯿﻬﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﺷﺪ. ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ ﻫﺮﻗﻞ ﺑﺎ ﻣﺮﺩﻣﺎﻥ ﺷﻤﺎﻟﯽ ﻣﺜﻞ ﺧﺰﺭﻫﺎ ﻭ ﻏﯿﺮﻩ ﻫﻤﺪﺳﺖ ﺷﺪ ﺑﻄﺮﻑ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻗﺸﻮﻥ ﮐﺸﯽ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺧﺴﺮﻭ ﺑﺎ ﻗﺸﻮﻧﯽ ﻣﺮﮐﺐ ﺍﺯ ﭼﻬﻞ ﻫﺰﺍﺭ ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ ﺷﺘﺎﻓﺖ ﻭﻟﯿﮑﻦ ﻫﺮﻗﻞ ﻓﺎﺗﺢ ﺷﺪ ﻭ ﻫﺮﺍﮐﻠﯿﻮﺱ  ﺑﺎ ﺷﻮﻗﯽ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﺟﻮﯾﺎﻧﻪ ﮐﻮﺷﯿﺪ ﺗﺎ ﺁﺗﺸﮑﺪﻩ ﻣﻘﺪﺱ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﺎﻥ، ﺁﺗﺸﮑﺪﻩ ﺁﺫﺭﮔﺸﺴﭗ  ﺭﺍ ﮐﻪ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﺎﻥ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﭘﺎﯼ ﭘﯿﺎﺩﻩ ﺑﻪ ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺁﻥ ﻣﯽ‌ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺷﯿﺰ ، ﮔﻨﺰﮎ  ﻭﺍﻗﻊ ﺑﻮﺩ، ﺑﻪ ﺗﻼ‌ﻗﯽ ﺍﻫﺎﻧﺘﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻭﺭﺷﻠﯿﻢ  ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺰﺍﺭ ﻣﻘﺪﺱﻣﺴﯿﺢ  ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ، ﻋﺮﺻﻪٔ ﺑﯿﺤﺮﻣﺘﯽ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺍﯾﻦ ﺁﺗﺸﮑﺪﻩ ﺭﺍ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺑﻪ ﺁﺗﺶ ﮐﺸﯿﺪﻥ، ﻭﯾﺮﺍﻥ ﮐﺮﺩ. ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﮔﻨﺠﯿﻨﻪٔ ﻧﻔﺎﯾﺲ ﻣﻘﺪﺱ ﺁﺗﺸﮑﺪﻩ، ﺑﺪﺳﺖ ﺳﭙﺎﻩ ﺭﻭﻣﯽ ﻏﺎﺭﺕ ﺷﺪﻩ، ﯾﺎ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺣﻤﻠﻪ، ﺩﺭ ﺟﺎﯼ ﺍﻣﻦ ﻧﻘﻞ ﻭ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪﻩ، ﺗﻮﺍﻓﻖ ﻧﻈﺮ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻏﺎﺭﺕ ﺷﻬﺮﻫﺎﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪ، ﺁﺗﺸﮑﺪﻩ‌ﻫﺎ  ﺭﺍ ﺧﺮﺍﺏ ﻧﻤﻮﺩ. ﺟﻨﮕﻬﺎﯼ ﺑﻌﺪﯼ ﺍﻭ ﻧﯿﺰ ﺑﺎ ﺷﻬﺮﺑﺮﺍﺯ  ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎﺯ ﺑﻪ ﻓﺘﺢ ﻫﺮﻗﻞ ﺗﻤﺎﻡ ﺷﺪ. ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ۶۲۶ ﻣﯿﻼ‌ﺩﯼ  ﺧﺴﺮﻭ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻓﺘﻮﺣﺎﺕ ﺭﻭﻡ ﻣﻀﻄﺮﺏ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ، ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺿﺮﺑﻪ ﻗﻄﻌﯽ ﺭﺍ ﺑﺮﻭﻣﯽ‌ﻫﺎ ﻭﺍﺭﺩ ﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﺑﺎﺁﻭﺍﺭﻫﺎ  ﻣﺘﺤﺪ ﺷﺪﻩ، ﻗﺴﻄﻨﻄﻨﯿﻪ  ﺭﺍ ﻣﺤﺎﺻﺮﻩ ﮐﺮﺩ. ﺷﺎﻫﯿﻦ  ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﻭ ﺁﻭﺍﺭﻫﺎ  ﺩﺭ ﺟﻨﮕﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺑﻨﺎﻡ ﻣﺤﺎﺻﺮﻩ ﮐﻨﺴﺘﺎﻧﺘﯿﻨﻮﭘﻮﻝ  ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺍﺳﺖ، ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ ﺗﺴﺨﯿﺮ ﺷﻬﺮ ﻧﺸﺪﻧﺪ ﻭ ﺭﻭﻣﯽ‌ﻫﺎ ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺷﻬﺮ ﮐﺎﻟﺴﺪﻭﻥ  ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﭘﺲ ﺑﮕﯿﺮﻧﺪ. ﺑﺎﺯﻣﺎﻧﺪﻩٔ ﻃﺎﻕ ﮐﺴﺮﯼ  ﺩﺭ ﺗﯿﺴﻔﻮﻥ ﺳﺎﻝ ۱۹۳۲ (ﻣﯿﻼ‌ﺩﯼ) ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ۶۲۷ ﻣﯿﻼ‌ﺩﯼ  ﻫﺮﻗﻞ ﻣﺼﻤﻢ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻄﺮﻑ ﺩﺳﺘﮕﺮﺩ  ﺑﺮﻭﺩ. ﺍﯾﻦ ﻣﺤﻞ ﺩﺭ ﻧﺰﺩﯾﮑﯽ ﺗﯿﺴﻔﻮﻥ ، ﭘﺎﯾﺘﺨﺖ ﺧﺴﺮﻭ ﺑﻮﺩ ﺩﺭ ﻧﺰﺩﯾﮑﯽﻧﯿﻨﻮﺍﯼ  ﻗﺪﯾﻢ (ﺑﻐﺪﺍﺩ ﮐﻨﻮﻧﯽ) ﺟﻨﮕﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻧﺒﺮﺩ ﻧﯿﻨﻮﺍ  ﺑﯿﻦ ﺭﻭﻣﯽ‌ﻫﺎ ﻭ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‌ﻫﺎ ﻭﻗﻮﻉ ﯾﺎﻓﺖ. ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺟﻨﮓ ﺍﮔﺮ ﭼﻪ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ ﻭﻟﯽ ﻗﺸﻮﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﭘﺎﻓﺸﺎﺭﯼ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺁﻧﮑﻪ ﺑﺎﻻ‌ﺧﺮﻩ ﻧﯿﺮﻭﯼ ﮐﻤﮑﯽ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺳﯿﺪ. ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺣﯿﺺ ﻭ ﺑﯿﺺ ﺗﺮﺳﯽ ﺑﺮ ﺧﺴﺮﻭ ﻣﺴﺘﻮﻟﯽ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﺘﯿﺠﻪٔ ﺁﻥ ﻗﺸﻮﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﺭﻫﺎ ﻧﻤﻮﺩﻩ، ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩ ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ ﺍﯾﻦ ﻟﺸﮑﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﻭ ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺩﺷﻤﻦ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺳﺘﮕﺮﺩ ﻣﺘﻮﻗﻒ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺍﺯ ﭘﯿﺸﺮﻭﯼ ﻫﺮﻗﻞ ﺑﻪ ﺗﯿﺴﻔﻮﻥ ﺟﻠﻮﮔﯿﺮﯼ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ. ﻫﺮﻗﻞ ﻧﻘﺸﻪٔ ﺍﻭﻟﯽ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺗﻌﻘﯿﺐ ﻭ ﻣﺤﺎﺻﺮﻩ ﺗﯿﺴﻔﻮﻥ ﺑﻮﺩ، ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺷﻤﺎﻝ ﯾﻌﻨﯽ ﮔﻨﺰﮎ  (ﺗﺨﺖ ﺳﻠﯿﻤﺎﻥ  ﺍﻣﺮﻭﺯﯼ) ﺭﻓﺖ. ﻃﻐﯿﺎﻥ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﯽ ﺩﺟﻠﻪ  ﻭ ﻓﺮﺍﺕ  ﻭ ﺧﺮﺍﺑﯽ ﻗﺴﻤﺘﯽ ﺍﺯ ﺍﯾﻮﺍﻥ ﮐﺴﺮﯼ، ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺍﻭﻗﺎﺕ ﺑﺮﺍﯼ ﺧﺴﺮﻭ، ﻓﺮﺻﺖ ﻭ ﺣﻮﺻﻠﻪٔ ﺗﻮﻗﻒ ﺩﺭ ﺗﯿﺴﻔﻮﻥ ﺭﺍ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﮕﺬﺍﺷﺖ. ﺷﮑﺴﺘﻪ ﺷﺪﻥ ﺳﺪﻫﺎ، ﮐﺸﺘﺰﺍﺭﻫﺎﯼ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﺎﺗﻼ‌ﻕ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﮐﺮﺩ ﻭ ﻧﺎﮐﺎﻣﯽ ﺧﺴﺮﻭ ﺩﺭ ﺗﺮﻣﯿﻢ ﻭﯾﺮﺍﻧﯽ‌ﻫﺎ ﯾﮏ ﻧﺸﺎﻧﻪٔ ﺑﺎﺭﺯ ﺍﻧﺤﻄﺎﻁ ﺩﻭﻟﺖ ﺳﺎﺳﺎﻧﯿﺎﻥ، ﺩﺭ ﺍﻧﻈﺎﺭ ﻋﺎﻣﻪ ﺗﻠﻘﯽ ﮔﺸﺖ. ﺧﺴﺮﻭ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺯﻥ ﻣﺤﺒﻮﺑﺶ ﺷﯿﺮﯾﻦ  ﻭ ﺩﻭ ﭘﺴﺮ ﺍﻭﻣﺮﺩﺍﻧﺸﺎﻩ  ﻭ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ، ﺍﺯ ﺩﺟﻠﻪ  ﻋﺒﻮﺭ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻭﯾﻪ ﺍﺭﺩﺷﯿﺮ ﺩﺭ ﻗﺴﻤﺖ ﻏﺮﺑﯽ ﺩﺟﻠﻪ ﺭﻓﺖ.[۱۲]
نظرات (0)
نام :
ایمیل : [پنهان میماند]
وب/وبلاگ :
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)