X
تبلیغات
زولا

تاریخ ایران , ادبیات ، سیاست ، جامعه و فرهنگ

نخستین پادشاه زن ایران

ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﺯﻥ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻫﯽ ﺑﺰﺭﮒ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﺑﻪ ﻧﯿﻤﯽ ﺍﺯ ﯾﮏ ﻫﺰﺍﺭﻩ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﮐﺸﻮﺭﻫﺎﯼ ﺟﻬﺎﻥ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺭﺍﻧﺪ. ﻧﺰﺩﯾﮏ ﺑﻪ 35 ﺷﺎﻩ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻓﺮﻣﺎﻧﺮﻭﺍﯾﯽ ﺗﺎﺝ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻧﻬﺎﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻧﺎﻡ ﺩﻭ ﺯﻥ ﻧﯿﺰ ﺩﺭ ﻣﯿﺎﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﯾﺪﻩ ﻣﯽ‌ﺷﻮﺩ؛ «ﺫﺭﻣﯿﺪﺧﺖ» ﻭ «ﭘﻮﺭﺍﻧﺪﺧﺖ» ﮐﻪ ﻫﺮ ﺩﻭ ﺍﺯ ﺩﺧﺘﺮﺍﻥ ﺧﺴﺮﻭ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﺑﻮﺩﻧﺪ. ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻫﯽ ﺑﺰﺭﮒ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﺑﻪ ﻧﯿﻤﯽ ﺍﺯ ﯾﮏ ﻫﺰﺍﺭﻩ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﮐﺸﻮﺭﻫﺎﯼ ﺟﻬﺎﻥ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺭﺍﻧﺪ. ﻧﺰﺩﯾﮏ ﺑﻪ 35 ﺷﺎﻩ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻓﺮﻣﺎﻧﺮﻭﺍﯾﯽ ﺗﺎﺝ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻧﻬﺎﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻧﺎﻡ ﺩﻭ ﺯﻥ ﻧﯿﺰ ﺩﺭ ﻣﯿﺎﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﯾﺪﻩ ﻣﯽ‌ﺷﻮﺩ؛ «ﺫﺭﻣﯿﺪﺧﺖ» ﻭ «ﭘﻮﺭﺍﻧﺪﺧﺖ» ﮐﻪ ﻫﺮ ﺩﻭ ﺍﺯ ﺩﺧﺘﺮﺍﻥ ﺧﺴﺮﻭ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﺑﻮﺩﻧﺪ. ﭘﻮﺭﺍﻥ‌ﺩﺧﺖ ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ‌ﯼ ﺁﻧﭽﻪ ﺗﺎﺭﯾﺦ‌ﺩﺍﻧﺎﻥ ﯾﻮﻧﺎﻧﯽ ﻧﻮﺷﺘﻪ‌ﺍﻧﺪ ﺩﺭ 21 ﻣﻬﺮ ﺳﺎﻝ 630 ﻣﯿﻼ‌ﺩﯼ(1381 ﺳﺎﻝ ﭘﯿﺶ) ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻥ ﺳﭙﻬﺒﺪ ﺷﻬﺮﺑﺮﺍﺯ، ﺷﺎﻩ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺷﺪ. ﭘﻮﺭﺍﻧﺪﺧﺖ ﭘﯿﺮﺍﻫﻨﯽ ﺯﯾﺒﺎ ﻭ ﻧﮕﺮﻩ ﺩﺍﺭ ﻭ ﺳﺒﺰﺭﻧﮓ ﺑﺮ ﺗﻦ، ﺷﻠﻮﺍﺭﯼ ﺑﻪ ﺭﻧﮓ ﺁﺑﯽ ﺁﺳﻤﺎﻧﯽ ﺑﺮ ﭘﺎﯼ ﻭ ﺗﺎﺟﯽ ﺍﺯ ﻧﮕﯿﻦ‌ﻫﺎﯼ ﺑﯽ ﺭﻧﮓ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﯽ‌ﮔﺬﺍﺷﺖ ﻭ ﺑﺮ ﺗﺨﺖ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻫﺎﻥ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﺗﮑﯿﻪ ﻣﯽ‌ﻧﻤﻮﺩ. ﭘﻮﺭﺍﻧﺪﺧﺖ ﯾﺎ ﭘﻮﺭﺍﻧﺪﺧﺖ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼ ﺩﺧﺘﺮﯼ ﺑﺎ ﭼﻬﺮﻩ ﮔﻠﮕﻮﻥ، ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺯﻥ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺭﺳﯿﺪ. ﻭﯼ ﺯﻧﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ 10 ﮐﺸﻮﺭ ﺳﯿﺎﯾﯽ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﻣﯽ‌ﮐﺮﺩ. ﺩﺭ ﮐﺘﺐ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺯﻧﯽ ﻋﺎﻗﻞ، ﻋﺎﺩﻝ ﻭ ﻧﯿﮑﻮ ﺳﯿﺮﺕ ﻭﺭﺩﻩ‌ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﻮﻥ ﺷﺎﻩ ﺷﺪ ﺩﺭ ﻣﯿﺎﻥ ﺭﻋﺎﯾﺎ ﻋﺪﻝ ﺭﺍ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﺩﺍﺩ. ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺷﯿﺮﻭﯾﻪ ﻭ ﭘﺴﺮﺵ ﺍﺭﺩﺷﯿﺮ ﻣﺮﺩﻧﺪ، ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻭ ﺳﺮﺍﻥ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﺩﺭ ﻣﺪﺍﺋﻦ، ﺍﺯ ﻣﯿﺎﻥ ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﺷﺎﻫﯽ، ﻫﯿﭻ ﻣﺮﺩﯼ ﺭﺍ ﻧﯿﺎﻓﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﺨﺖ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺑﻨﺸﺎﻧﻨﺪ ﭘﺲ ﺑﻪ ﻧﺎﭼﺎﺭ ﺩﺧﺘﺮ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﻧﺸﺎﻧﺪﻧﺪ. ﺷﺮﺍﯾﻂ ﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﯽ‌ﺩﻫﺪ ﮐﻪ ﺣﺘﯽ ﮐﻮﺩﮐﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺯﯾﺮﺍ ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ‌ﻫﺎﯼ ﺣﮑﻮﻣﺘﮕﺮ ﺑﻪ ﺟﺎﻥ ﻫﻢ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﻭ ﮐﺸﺖ ﻭ ﮐﺸﺘﺎﺭ ﺑﺰﺭﮔﯽ ﺭﺍﻩ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ. ﺷﺮﺍﯾﻂ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﺍﻧﯽ ﮐﻪ ﭘﻮﺭﺍﻥ‌ﺩﺧﺖ ﺑﻪ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺭﺳﯿﺪ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺩﺷﻮﺍﺭ ﺑﻮﺩ. ﺑﺮ ﺧﻼ‌ﻑ ﺩﻭﺭﻩ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯿﺎﻥ ﮐﻪ ﺟﻨﺴﯿﺖ ﺍﻫﻤﯿﺖ ﺯﯾﺎﺩﯼ ﻧﺪﺍﺷﺖ، ﺩﻭﺭﻩ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺳﺎﺳﺎﻧﯿﺎﻥ ﺩﻭﺭﻩ ﺗﻔﻮﻕ ﻭ ﺑﺮﺗﺮﯼ ﻣﺮﺩ ﺑﺮ ﺯﻥ ﺑﻮﺩ. ﺩﺭ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯿﺎﻥ، ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﮐﺎﺭﮔﺎﻩ‌ﻫﺎﯼ ﺗﺨﺖ ﺟﻤﺸﯿﺪ، ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺯﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ. ﻋﺪﻩ‌ﺍﯼ ﺍﺯ ﺯﻧﺎﻥ ﺩﻭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺣﻘﻮﻕ ﻣﯽ‌ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ. ﺍﯾﻦ ﺯﻧﺎﻥ، ﻣﻬﻨﺪﺳﺎﻥ ﻭ ﻃﺮﺍﺣﺎﻧﯽ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻭ ﺯﯾﺒﺎﺗﺮﯾﻦ ﻫﻨﺮﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺗﺨﺖ ﺟﻤﺸﯿﺪ ﻓﺮﯾﺪﻧﺪ. ﻭﯼ ﺯﻧﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ 10 ﮐﺸﻮﺭ ﺁﺳﯿﺎﯾﯽ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﻣﯽ‌ﮐﺮﺩ. ﺩﺭ ﮐﺘﺐ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺯﻧﯽ ﻋﺎﻗﻞ، ﻋﺎﺩﻝ ﻭ ﻧﯿﮑﻮ ﺳﯿﺮﺕ ﺁﻭﺭﺩﻩ‌ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﻮﻥ ﺷﺎﻩ ﺷﺪ ﺩﺭ ﻣﯿﺎﻥ ﺭﻋﺎﯾﺎ ﻋﺪﻝ ﺭﺍ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﺩﺍﺩ ﺣﺘﯽ ﺯﻧﺎﻥ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺭﻩ ﺟﯿﺮﻩ ﺯﺍﯾﻤﺎﻥ ﻣﯽ‌ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ. ﺩﻭﺭﻩ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﮐﺎﻣﻼ‌ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺍﺯ ﺩﻭﺭﻩ ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯿﺎﻥ ﺑﻮﺩ. ﺩﺭ ﺍﻣﭙﺮﺍﻃﻮﺭﯼ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ، ﺯﻥ ﺷﺨﺼﯿﺖ ﺣﻘﻮﻗﯽ ﻧﺪﺍﺷﺖ ﻭ ﻓﺮﺩ ﻣﺤﺴﻮﺏ ﻧﻤﯽ‌ﺷﺪ. ﺯﻥ ﺍﺯ ﻫﺮ ﻧﻈﺮ ﺗﺤﺖ ﺳﺮﭘﺮﺳﺘﯽ «ﮐﺘﮏ ﺧﺘﺎﯼ» ﯾﺎ ﮐﺪﺧﺪﺍﯼ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ. ﺩﺭ ﭼﻨﯿﻦ ﺷﺮﺍﯾﻄﯽ ﭘﻮﺭﺍﻥ‌ﺩﺧﺖ ﺩﺭ ﺗﯿﺴﻔﻮﻥ ﺗﺎﺝ ﺑﺮ ﺳﺮ ﮔﺬﺍﺷﺖ ﻭ ﺑﺪﻭﻥ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺟﻨﺴﯿﺖ ﺧﻮﺩ، ﻗﺪﺭﺕ ﺭﺍ ﺑﺎﺭ ﺩﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﺍﺯ ﻫﻢ ﭘﺎﺷﯿﺪﻩ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﺍﻧﺪ. ﭘﻮﺭﺍﻥ‌ﺩﺧﺖ ﺑﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﺷﻔﺘﮕﯽ‌ﻫﺎ ﻭ ﻃﺮﺯ ﻓﮑﺮﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺯﻧﺎﻥ ﺩﺭ ﻥ‌ﺯﻣﺎﻥ ﺭﻭﺍﺝ ﺩﺍﺷﺖ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﺮﻓﺖ ﺗﺎ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﮐﺸﻮﺭ ﺭﺍ ﺳﺮ ﻭ ﺳﺎﻣﺎﻥ ﺩﻫﺪ. ﺍﺯ ﮐﺎﺭﻫﺎﯼ ﻭﯼ ﻣﯽ‌ﺗﻮﺍﻥ ﻣﻮﺍﺭﺩ ﺯﯾﺮ ﺭﺍ ﻧﺎﻡ ﺑﺮﺩ: ﻭﯼ ﺩﺭ ﻧﺎﻣﻪ ﻭ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﻏﺎﺯﯾﻦ ﺧﻮﺩ ﻫﻤﮕﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺍﺩﮔﺴﺘﺮﯼ ﻭ ﻓﺮﻣﺎﻧﺒﺮﺩﺍﺭﯼ ﺧﻮﺍﻧﺪ ﻭ ﮔﻔﺖ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﻭﺍﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺯﻥ ﯾﺎ ﻣﺮﺩ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻪ ﺩﺍﺩﮔﺮﯼ ﺑﺴﺘﻪ ﺍﺳﺖ. ﻭﯼ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﯼ ﺧﺮﺍﺝ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﺑﺨﺸﯿﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻥ ﮔﺬﺷﺖ ﻭ ﻋﺎﻣﻼ‌ﻥ ﮐﻮﺩﺗﺎﻫﺎﯼ ﭘﯽ ﺩﺭ ﭘﯽ ﺩﺭ ﺩﺭﺑﺎﺭ ﺭﺍ ﻭ ﻗﺎﺗﻼ‌ﻥ ﺷﺎﻫﺎﻥ ﺑﻪ ﻭﯾﮋﻩ ﻗﺎﺗﻞ ﺍﺭﺩﺷﯿﺮ ﺳﻮﻡ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﭘﯿﺮﻭﺯ ﺧﺴﺮﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﮐﯿﻔﺮ ﺭﺳﺎﻧﺪ. ﻭﯼ ﺳﮑﻪ ﻧﻮ ﺑﺎ ﻧﮕﺎﺭﯼ ﻧﻮ ﺿﺮﺏ ﻧﻤﻮﺩ ﻭ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﺑﺎ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ ﺑﻪ ﻧﯿﮑﯽ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﺷﻮﺩ ﻭ ﻫﻤﻪ ﯼ ﭘﻞ‌ﻫﺎ ﺩﺭ ﮔﺴﺘﺮﻩ ﯼ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻫﯽ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﺑﺎﺯﺳﺎﺯﯼ ﮔﺮﺩﻧﺪ. ﺩﺭ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯿﺎﻥ، ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﮐﺎﺭﮔﺎﻩ‌ﻫﺎﯼ ﺗﺨﺖ ﺟﻤﺸﯿﺪ، ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺯﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ. ﻋﺪﻩ‌ﺍﯼ ﺍﺯ ﺯﻧﺎﻥ ﺩﻭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺣﻘﻮﻕ ﻣﯽ‌ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ. ﺍﯾﻦ ﺯﻧﺎﻥ، ﻣﻬﻨﺪﺳﺎﻥ ﻭ ﻃﺮﺍﺣﺎﻧﯽ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻭ ﺯﯾﺒﺎﺗﺮﯾﻦ ﻫﻨﺮﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺗﺨﺖ ﺟﻤﺸﯿﺪ ﺁﻓﺮﯾﺪﻧﺪ  ﭘﻮﺭﺍﻧﺪﺧﺖ ﭼﻠﯿﭙﺎﯼ ﻋﯿﺴﯽ ﻣﺴﯿﺢ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺧﺴﺮﻭ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻥ ﺭﺍ ﺍﺯ ﮔﻨﮓ ﺩﮊ (ﺑﯿﺖ ﺍﻟﻤﻘﺪﺱ) ﺑﻪ ﻏﻨﯿﻤﺖ ﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺑﺮﻭﺯ ﺟﻨﮓ‌ﻫﺎﯼ ﺧﻮﻧﯿﻦ ﻣﯿﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺭﻭﻡ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﺮﺍﮐﻠﯿﻮﺱ ﺍﻣﭙﺮﺍﺗﻮﺭ ﺭﻭﻡ ﺧﺎﻭﺭﯼ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﺍﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺑﻪ ﺟﻨﮓ‌ﻫﺎﯼ ﺑﯿﺴﺖ ﻭ ﺷﺶ ﺳﺎﻟﻪ ﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺭﻭﻡ (630-604) ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻥ ﺻﻠﺤﯽ ﭘﺎﯾﺪﺍﺭ ﻣﯿﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺭﻭﻡ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪ ﻭ ﺑﺎ ﻧﮕﻬﺪﺍﺭﯼ ﺳﺮﻩ ﭘﻬﻨﻪ ﯼ ﭘﻬﻨﺎﻭﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺯﻣﯿﻦ، ﭘﺸﺘﯿﺒﺎﻧﯽ ﻭ ﺩﻭﺳﺘﯽ ﺭﻭﻡ ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﻭﺭﺩ. ﻭ ﺣﺘﯽ ﯾﺎﺭﯼ ﺳﭙﺎﻫﯽ ﺍﺯ ﺳﻮﯼ ﻫﺮﺍﮐﻠﯿﻮﺱ ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﭘﺬﯾﺮﻓﺖ. ﭘﻮﺭﺍﻧﺪﺧﺖ ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻣﻪ ﯼ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﺧﻮﺩ ﺑﻨﺎﯼ ﺗﺸﮑﺪﻩ ﺍﺳﺘﯿﻨﺎ ﻭ ﺑﻨﺎﻫﺎﯾﯽ ﺩﺭ ﻗﻬﺴﺘﺎﻥ ﯾﺰﺩ ﺳﺎﺧﺖ ﮐﻪ ﺍﻣﺮﻭﺯﻩ ﺑﻪ ﺗﻮﺭﺍﻥ ﭘﺸﺖ ﻧﺎﻣﻮﺭ ﺍﺳﺖ. ﮔﻮﯾﻨﺪ ﺷﻬﺮﺑﺮﺍﺯ ﻫﻤﺴﺮ ﺑﻮﺭﺍﻧﺪﺧﺖ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﻭﺳﯿﻠﻪ ﯼ ﻭﯼ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﻣﺪﺕ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﻭﯼ ﺭﺍ ﯾﮏ ﺳﺎﻝ ﻭ ﭼﻬﺎﺭ ﻣﺎﻩ ﻭﺭﺩﻩ ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﺮﮒ ﺑﻮﺭﺍﻧﺪﺧﺖ ﺩﺭ ﭘﺎﯾﯿﺰ ﺳﺎﻝ 631 ﭘﺲ ﺍﺯ ﺯﺍﯾﺶ ﻣﺴﯿﺢ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺭﺳﯿﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺍﺯ ﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﺍﯾﻦ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻩ ﺯﻥ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﮔﺰﺍﺭﺷﯽ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﻧﯿﺴﺖ. ﭘﻮﺭﺍﻥ‌ﺩﺧﺖ ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ‌ﯼ ﺁﻧﭽﻪ ﺗﺎﺭﯾﺦ‌ﺩﺍﻧﺎﻥ ﯾﻮﻧﺎﻧﯽ ﻧﻮﺷﺘﻪ‌ﺍﻧﺪ ﺩﺭ 21 ﻣﻬﺮ ﺳﺎﻝ 630 ﻣﯿﻼ‌ﺩﯼ(1381 ﺳﺎﻝ ﭘﯿﺶ) ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻥ ﺳﭙﻬﺒﺪ ﺷﻬﺮﺑﺮﺍﺯ، ﺷﺎﻩ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺷﺪ. ﭘﻮﺭﺍﻧﺪﺧﺖ ﭘﯿﺮﺍﻫﻨﯽ ﺯﯾﺒﺎ ﻭ ﻧﮕﺮﻩ ﺩﺍﺭ ﻭ ﺳﺒﺰﺭﻧﮓ ﺑﺮ ﺗﻦ، ﺷﻠﻮﺍﺭﯼ ﺑﻪ ﺭﻧﮓ ﺑﯽ ﺳﻤﺎﻧﯽ ﺑﺮ ﭘﺎﯼ ﻭ ﺗﺎﺟﯽ ﺍﺯ ﻧﮕﯿﻦ‌ﻫﺎﯼ ﺑﯽ ﺭﻧﮓ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﯽ‌ﮔﺬﺍﺷﺖ ﻭ ﺑﺮ ﺗﺨﺖ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻫﺎﻥ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﺗﮑﯿﻪ ﻣﯽ‌ﻧﻤﻮﺩ. ﭘﻮﺭﺍﻧﺪﺧﺖ ﯾﺎ ﭘﻮﺭﺍﻧﺪﺧﺖ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼ ﺩﺧﺘﺮﯼ ﺑﺎ ﭼﻬﺮﻩ ﮔﻠﮕﻮﻥ، ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺯﻥ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺭﺳﯿﺪ. ﻭﯼ ﺯﻧﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ 10 ﮐﺸﻮﺭ ﺳﯿﺎﯾﯽ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﻣﯽ‌ﮐﺮﺩ. ﺩﺭ ﮐﺘﺐ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺯﻧﯽ ﻋﺎﻗﻞ، ﻋﺎﺩﻝ ﻭ ﻧﯿﮑﻮ ﺳﯿﺮﺕ ﻭﺭﺩﻩ‌ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﻮﻥ ﺷﺎﻩ ﺷﺪ ﺩﺭ ﻣﯿﺎﻥ ﺭﻋﺎﯾﺎ ﻋﺪﻝ ﺭﺍ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﺩﺍﺩ. ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺷﯿﺮﻭﯾﻪ ﻭ ﭘﺴﺮﺵ ﺍﺭﺩﺷﯿﺮ ﻣﺮﺩﻧﺪ، ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻭ ﺳﺮﺍﻥ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﺩﺭ ﻣﺪﺍﺋﻦ، ﺍﺯ ﻣﯿﺎﻥ ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﺷﺎﻫﯽ، ﻫﯿﭻ ﻣﺮﺩﯼ ﺭﺍ ﻧﯿﺎﻓﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﺨﺖ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺑﻨﺸﺎﻧﻨﺪ ﭘﺲ ﺑﻪ ﻧﺎﭼﺎﺭ ﺩﺧﺘﺮ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﻧﺸﺎﻧﺪﻧﺪ. ﺷﺮﺍﯾﻂ ﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﯽ‌ﺩﻫﺪ ﮐﻪ ﺣﺘﯽ ﮐﻮﺩﮐﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺯﯾﺮﺍ ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ‌ﻫﺎﯼ ﺣﮑﻮﻣﺘﮕﺮ ﺑﻪ ﺟﺎﻥ ﻫﻢ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﻭ ﮐﺸﺖ ﻭ ﮐﺸﺘﺎﺭ ﺑﺰﺭﮔﯽ ﺭﺍﻩ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ. ﺷﺮﺍﯾﻂ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﺍﻧﯽ ﮐﻪ ﭘﻮﺭﺍﻥ‌ﺩﺧﺖ ﺑﻪ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺭﺳﯿﺪ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺩﺷﻮﺍﺭ ﺑﻮﺩ. ﺑﺮ ﺧﻼ‌ﻑ ﺩﻭﺭﻩ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯿﺎﻥ ﮐﻪ ﺟﻨﺴﯿﺖ ﺍﻫﻤﯿﺖ ﺯﯾﺎﺩﯼ ﻧﺪﺍﺷﺖ، ﺩﻭﺭﻩ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺳﺎﺳﺎﻧﯿﺎﻥ ﺩﻭﺭﻩ ﺗﻔﻮﻕ ﻭ ﺑﺮﺗﺮﯼ ﻣﺮﺩ ﺑﺮ ﺯﻥ ﺑﻮﺩ. ﺩﺭ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯿﺎﻥ، ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﮐﺎﺭﮔﺎﻩ‌ﻫﺎﯼ ﺗﺨﺖ ﺟﻤﺸﯿﺪ، ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺯﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ. ﻋﺪﻩ‌ﺍﯼ ﺍﺯ ﺯﻧﺎﻥ ﺩﻭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺣﻘﻮﻕ ﻣﯽ‌ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ. ﺍﯾﻦ ﺯﻧﺎﻥ، ﻣﻬﻨﺪﺳﺎﻥ ﻭ ﻃﺮﺍﺣﺎﻧﯽ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻭ ﺯﯾﺒﺎﺗﺮﯾﻦ ﻫﻨﺮﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺗﺨﺖ ﺟﻤﺸﯿﺪ ﻓﺮﯾﺪﻧﺪ. ﻭﯼ ﺯﻧﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ 10 ﮐﺸﻮﺭ ﺁﺳﯿﺎﯾﯽ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﻣﯽ‌ﮐﺮﺩ. ﺩﺭ ﮐﺘﺐ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺯﻧﯽ ﻋﺎﻗﻞ، ﻋﺎﺩﻝ ﻭ ﻧﯿﮑﻮ ﺳﯿﺮﺕ ﺁﻭﺭﺩﻩ‌ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﻮﻥ ﺷﺎﻩ ﺷﺪ ﺩﺭ ﻣﯿﺎﻥ ﺭﻋﺎﯾﺎ ﻋﺪﻝ ﺭﺍ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﺩﺍﺩ ﺣﺘﯽ ﺯﻧﺎﻥ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺭﻩ ﺟﯿﺮﻩ ﺯﺍﯾﻤﺎﻥ ﻣﯽ‌ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ. ﺩﻭﺭﻩ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﮐﺎﻣﻼ‌ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺍﺯ ﺩﻭﺭﻩ ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯿﺎﻥ ﺑﻮﺩ. ﺩﺭ ﺍﻣﭙﺮﺍﻃﻮﺭﯼ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ، ﺯﻥ ﺷﺨﺼﯿﺖ ﺣﻘﻮﻗﯽ ﻧﺪﺍﺷﺖ ﻭ ﻓﺮﺩ ﻣﺤﺴﻮﺏ ﻧﻤﯽ‌ﺷﺪ. ﺯﻥ ﺍﺯ ﻫﺮ ﻧﻈﺮ ﺗﺤﺖ ﺳﺮﭘﺮﺳﺘﯽ «ﮐﺘﮏ ﺧﺘﺎﯼ» ﯾﺎ ﮐﺪﺧﺪﺍﯼ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ. ﺩﺭ ﭼﻨﯿﻦ ﺷﺮﺍﯾﻄﯽ ﭘﻮﺭﺍﻥ‌ﺩﺧﺖ ﺩﺭ ﺗﯿﺴﻔﻮﻥ ﺗﺎﺝ ﺑﺮ ﺳﺮ ﮔﺬﺍﺷﺖ ﻭ ﺑﺪﻭﻥ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺟﻨﺴﯿﺖ ﺧﻮﺩ، ﻗﺪﺭﺕ ﺭﺍ ﺑﺎﺭ ﺩﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﺍﺯ ﻫﻢ ﭘﺎﺷﯿﺪﻩ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﺍﻧﺪ. ﭘﻮﺭﺍﻥ‌ﺩﺧﺖ ﺑﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﺷﻔﺘﮕﯽ‌ﻫﺎ ﻭ ﻃﺮﺯ ﻓﮑﺮﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺯﻧﺎﻥ ﺩﺭ ﻥ‌ﺯﻣﺎﻥ ﺭﻭﺍﺝ ﺩﺍﺷﺖ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﺮﻓﺖ ﺗﺎ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﮐﺸﻮﺭ ﺭﺍ ﺳﺮ ﻭ ﺳﺎﻣﺎﻥ ﺩﻫﺪ. ﺍﺯ ﮐﺎﺭﻫﺎﯼ ﻭﯼ ﻣﯽ‌ﺗﻮﺍﻥ ﻣﻮﺍﺭﺩ ﺯﯾﺮ ﺭﺍ ﻧﺎﻡ ﺑﺮﺩ: ﻭﯼ ﺩﺭ ﻧﺎﻣﻪ ﻭ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﻏﺎﺯﯾﻦ ﺧﻮﺩ ﻫﻤﮕﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺍﺩﮔﺴﺘﺮﯼ ﻭ ﻓﺮﻣﺎﻧﺒﺮﺩﺍﺭﯼ ﺧﻮﺍﻧﺪ ﻭ ﮔﻔﺖ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﻭﺍﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺯﻥ ﯾﺎ ﻣﺮﺩ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻪ ﺩﺍﺩﮔﺮﯼ ﺑﺴﺘﻪ ﺍﺳﺖ. ﻭﯼ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﯼ ﺧﺮﺍﺝ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﺑﺨﺸﯿﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻥ ﮔﺬﺷﺖ ﻭ ﻋﺎﻣﻼ‌ﻥ ﮐﻮﺩﺗﺎﻫﺎﯼ ﭘﯽ ﺩﺭ ﭘﯽ ﺩﺭ ﺩﺭﺑﺎﺭ ﺭﺍ ﻭ ﻗﺎﺗﻼ‌ﻥ ﺷﺎﻫﺎﻥ ﺑﻪ ﻭﯾﮋﻩ ﻗﺎﺗﻞ ﺍﺭﺩﺷﯿﺮ ﺳﻮﻡ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﭘﯿﺮﻭﺯ ﺧﺴﺮﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﮐﯿﻔﺮ ﺭﺳﺎﻧﺪ. ﻭﯼ ﺳﮑﻪ ﻧﻮ ﺑﺎ ﻧﮕﺎﺭﯼ ﻧﻮ ﺿﺮﺏ ﻧﻤﻮﺩ ﻭ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﺑﺎ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ ﺑﻪ ﻧﯿﮑﯽ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﺷﻮﺩ ﻭ ﻫﻤﻪ ﯼ ﭘﻞ‌ﻫﺎ ﺩﺭ ﮔﺴﺘﺮﻩ ﯼ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻫﯽ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﺑﺎﺯﺳﺎﺯﯼ ﮔﺮﺩﻧﺪ. ﺩﺭ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯿﺎﻥ، ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﮐﺎﺭﮔﺎﻩ‌ﻫﺎﯼ ﺗﺨﺖ ﺟﻤﺸﯿﺪ، ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺯﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ. ﻋﺪﻩ‌ﺍﯼ ﺍﺯ ﺯﻧﺎﻥ ﺩﻭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺣﻘﻮﻕ ﻣﯽ‌ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ. ﺍﯾﻦ ﺯﻧﺎﻥ، ﻣﻬﻨﺪﺳﺎﻥ ﻭ ﻃﺮﺍﺣﺎﻧﯽ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻭ ﺯﯾﺒﺎﺗﺮﯾﻦ ﻫﻨﺮﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺗﺨﺖ ﺟﻤﺸﯿﺪ ﺁﻓﺮﯾﺪﻧﺪ  ﭘﻮﺭﺍﻧﺪﺧﺖ ﭼﻠﯿﭙﺎﯼ ﻋﯿﺴﯽ ﻣﺴﯿﺢ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺧﺴﺮﻭ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻥ ﺭﺍ ﺍﺯ ﮔﻨﮓ ﺩﮊ (ﺑﯿﺖ ﺍﻟﻤﻘﺪﺱ) ﺑﻪ ﻏﻨﯿﻤﺖ ﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺑﺮﻭﺯ ﺟﻨﮓ‌ﻫﺎﯼ ﺧﻮﻧﯿﻦ ﻣﯿﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺭﻭﻡ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﺮﺍﮐﻠﯿﻮﺱ ﺍﻣﭙﺮﺍﺗﻮﺭ ﺭﻭﻡ ﺧﺎﻭﺭﯼ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﺍﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺑﻪ ﺟﻨﮓ‌ﻫﺎﯼ ﺑﯿﺴﺖ ﻭ ﺷﺶ ﺳﺎﻟﻪ ﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺭﻭﻡ (630-604) ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻥ ﺻﻠﺤﯽ ﭘﺎﯾﺪﺍﺭ ﻣﯿﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺭﻭﻡ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪ ﻭ ﺑﺎ ﻧﮕﻬﺪﺍﺭﯼ ﺳﺮﻩ ﭘﻬﻨﻪ ﯼ ﭘﻬﻨﺎﻭﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺯﻣﯿﻦ، ﭘﺸﺘﯿﺒﺎﻧﯽ ﻭ ﺩﻭﺳﺘﯽ ﺭﻭﻡ ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﻭﺭﺩ. ﻭ ﺣﺘﯽ ﯾﺎﺭﯼ ﺳﭙﺎﻫﯽ ﺍﺯ ﺳﻮﯼ ﻫﺮﺍﮐﻠﯿﻮﺱ ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﭘﺬﯾﺮﻓﺖ. ﭘﻮﺭﺍﻧﺪﺧﺖ ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻣﻪ ﯼ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﺧﻮﺩ ﺑﻨﺎﯼ ﺗﺸﮑﺪﻩ ﺍﺳﺘﯿﻨﺎ ﻭ ﺑﻨﺎﻫﺎﯾﯽ ﺩﺭ ﻗﻬﺴﺘﺎﻥ ﯾﺰﺩ ﺳﺎﺧﺖ ﮐﻪ ﺍﻣﺮﻭﺯﻩ ﺑﻪ ﺗﻮﺭﺍﻥ ﭘﺸﺖ ﻧﺎﻣﻮﺭ ﺍﺳﺖ. ﮔﻮﯾﻨﺪ ﺷﻬﺮﺑﺮﺍﺯ ﻫﻤﺴﺮ ﺑﻮﺭﺍﻧﺪﺧﺖ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﻭﺳﯿﻠﻪ ﯼ ﻭﯼ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﻣﺪﺕ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﻭﯼ ﺭﺍ ﯾﮏ ﺳﺎﻝ ﻭ ﭼﻬﺎﺭ ﻣﺎﻩ ﻭﺭﺩﻩ ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﺮﮒ ﺑﻮﺭﺍﻧﺪﺧﺖ ﺩﺭ ﭘﺎﯾﯿﺰ ﺳﺎﻝ 631 ﭘﺲ ﺍﺯ ﺯﺍﯾﺶ ﻣﺴﯿﺢ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺭﺳﯿﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺍﺯ آﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﺍﯾﻦ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻩ ﺯﻥ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﮔﺰﺍﺭﺷﯽ ﺩﺭ دست نیست
نظرات (0)
نام :
ایمیل : [پنهان میماند]
وب/وبلاگ :
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)